TechTalkThai ศูนย์รวมข่าว Enterprise IT ออนไลน์แห่งแรกในประเทศไทย
ผลสำรวจจาก Origina ซึ่งเผยแพร่ในรายงานร่วมกับ Thinkers50 ระบุว่าองค์กรขนาดใหญ่ใช้งบประมาณซอฟต์แวร์เฉลี่ย 28% ไปกับการ Upgrade, Migration และการเปลี่ยนแปลง Licensing ที่ไม่ได้เลือกเอง โดยรายงานเรียกภาระนี้ว่า “Software Tax”
Origina ผู้ให้บริการ Software Maintenance แบบ 3rd-party สำหรับระบบ Enterprise ที่สำคัญต่อธุรกิจ เผยผลวิจัยซึ่งตีพิมพ์ร่วมกับ Thinkers50 ในรายงาน The Software Tax, What does it cost, and who benefits? คำว่า Software Tax ในที่นี้เป็นคำเปรียบเปรย ไม่ใช่ภาษีที่รัฐเรียกเก็บ แต่หมายถึงภาระที่เกิดซ้ำในโมเดลซอฟต์แวร์ Enterprise ซึ่งกินทั้งเงิน เวลา บุคลากร และทรัพยากร โดยที่องค์กรแทบไม่มีทางปฏิเสธได้ในทางปฏิบัติ ผลสำรวจระบุว่า 95% ของผู้นำด้าน IT ระบุว่าองค์กรของตนเคยจ่ายเงินให้กับการ Upgrade, Migration หรือการเปลี่ยน Licensing ที่ Vendor เป็นฝ่ายผลักดันในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ทั้งที่เชื่อว่าจะทำให้ประสิทธิภาพ ความเสถียร หรือคุณค่าทางธุรกิจลดลง และกว่าครึ่ง (53%) เคยเจอสถานการณ์นี้มากกว่า 1 ครั้ง รายงานเชื่อมโยงรูปแบบนี้เข้ากับการที่ผู้นำ IT แทบไม่มีอำนาจปฏิเสธการ Upgrade หรือการเปลี่ยนแปลงเมื่อระบบฝังตัวอยู่ในการทำงานของธุรกิจแล้ว
ในด้านต้นทุน การเปลี่ยนแปลงที่ Vendor ผลักดันครั้งล่าสุดทำให้องค์กรของผู้ตอบแบบสอบถามมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 12.87 ล้านดอลลาร์ และผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่งบ IT โดยงบด้านนวัตกรรมเป็นงบที่ผู้ตอบระบุว่าโดนกระทบบ่อยที่สุด ตามมาด้วยงบการจ้างงานและงบด้าน Security เมื่อถามถึงครั้งล่าสุดที่โครงการ AI หรือ Data ถูกชะลอ หยุดชั่วคราว หรือยกเลิก 34% ระบุว่าค่าใช้จ่ายที่มาจาก Vendor มีส่วนอย่างมากต่อการตัดสินใจครั้งนั้น และอีก 56% ระบุว่ามีส่วนในระดับปานกลาง สำหรับประเด็น Vendor Lock-in ผลสำรวจพบว่า (ตัวเลขรวมผู้ที่ตอบว่าเห็นด้วยอย่างยิ่งและค่อนข้างเห็นด้วย):
- 78% เห็นว่า Vendor หลัก ไม่ใช่องค์กรของตนเอง เป็นผู้กำหนดจังหวะเวลาและเงื่อนไขของการเปลี่ยนแปลง
- 76% ระบุว่าแทบไม่มีอำนาจต่อรองที่แท้จริงในการเจรจากับ Vendor รายใหญ่
- 80% ระบุว่าการย้ายออกจาก Vendor ซอฟต์แวร์รายใหญ่จะทำให้ธุรกิจหยุดชะงักอย่างมีนัยสำคัญ
ผลกระทบยังลามไปถึงบุคลากรและฮาร์ดแวร์ โดย 84% ระบุว่าวิศวกรระดับอาวุโสต้องใช้เวลาไปกับการ Upgrade ที่ Vendor กำหนดในระดับ “เสมอ” หรือ “บ่อยครั้ง” แทนที่จะได้สร้างขีดความสามารถใหม่ให้องค์กร ขณะที่ 91% เคยทิ้งฮาร์ดแวร์ที่ยังใช้งานได้ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาเพียงเพื่อให้ทันเส้นตาย Support ของ Vendor ซอฟต์แวร์ ทำให้สูญเสียอายุการใช้งานฮาร์ดแวร์เฉลี่ย 1.65 ปี ผู้นำ IT ส่วนใหญ่ยังสนับสนุนให้มีการปรับกติกา โดยกว่า 9 ใน 10 (91%) สนับสนุนกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองลูกค้าซอฟต์แวร์ Enterprise ในระดับใกล้เคียงกับผู้เช่าที่อยู่อาศัยระยะยาว และ 82% สนับสนุนข้อกำหนดด้าน Software Support ในลักษณะเดียวกับที่ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ต้องปฏิบัติตามกฎด้านการซ่อมแซมฮาร์ดแวร์ (Repairability) ของ EU
รายงานฉบับเต็มเสนอแนวทางสำหรับผู้นำ IT ในการเจรจาเพื่อลดการ Lock-in ตั้งแต่การออกแบบสถาปัตยกรรมซอฟต์แวร์ให้เป็น Modular มากขึ้น ไปจนถึงการทำสัญญาที่ครอบคลุมการตัดสินใจที่คาดการณ์ได้ล่วงหน้าก่อนที่ลูกค้าจะผูกมัดกับ Vendor โดยฝั่งผู้เขียนรายงานแนะนำให้ CIO เจรจาเงื่อนไขการออกตั้งแต่ก่อนเริ่มใช้งาน เพราะความสามารถในการย้ายออกได้มีประโยชน์ต่อการต่อรองแม้จะไม่ได้ย้ายจริงก็ตาม ทั้งนี้งานวิจัยดังกล่าวได้รับการว่าจ้างโดย Origina และดำเนินการโดย Censuswide สำรวจ CIO และผู้มีอำนาจตัดสินใจด้าน IT ระดับ Director ขึ้นไปจำนวน 2,018 ราย ในสหรัฐฯ 1,011 รายและสหราชอาณาจักร 1,007 ราย จากองค์กรที่มีรายได้ต่อปีตั้งแต่ 1,000 ล้านดอลลาร์ขึ้นไปหรือมีพนักงานทั่วโลก 10,000 คนขึ้นไป ครอบคลุม 5 อุตสาหกรรม ได้แก่ บริการทางการเงิน ประกันภัย โทรคมนาคม ภาครัฐ และค้าปลีก ผู้ตอบทุกรายใช้งาน IBM, HCL, VMware/Broadcom หรือ SAP อย่างน้อยหนึ่งรายในระดับที่มีนัยสำคัญ โดยเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 11-19 พฤษภาคม 2026
ที่มา: https://www.origina.com/press-releases/software-tax-research-enterprise-spending
