TechTalkThai ศูนย์รวมข่าว Enterprise IT ออนไลน์แห่งแรกในประเทศไทย
AI ในปัจจุบันมีพลังมหาศาล และสามารถสร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั่วโลก ตั้งแต่การแก้โจทย์คณิตศาสตร์ขั้นสูงที่เคยทำให้นักวิชาการแถวหน้าต้องยอมแพ้ ไปจนถึงการจุดประเด็นความกังวลเรื่องการแทนที่มนุษยชาติ แต่คำถามสำคัญเชิงเทคนิคที่หลายคนสงสัยคือ เหตุใด AI จึงยังไม่สามารแก้ทางหมากรุกได้อย่างเบ็ดเสร็จ ทั้งที่มีกติกาตายตัวและข้อมูลเปิดเผยบนกระดานแบบ 100%
แม้เกมกระดานอย่างหมากฮอสหรือ Connect Four คอมพิวเตอร์จะสามารถหาคำตอบที่สมบูรณ์แบบได้จนรู้ผลลัพธ์ล่วงหน้าตั้งแต่ออกเดินก้าวแรก แต่หมากรุกสากลกลับแตกต่างอย่างสิ้นเชิง แม้จะมีตัวหมากเพียง 32 ตัวบนตาราง 64 ช่อง แต่ Decision Tree หรือจำนวนรูปแบบตาเดินที่เป็นไปได้กลับขยายตัวอย่างมหาศาล จนมีตัวเลขทางสถิติสูงกว่าจำนวนอะตอมในจักรวาลที่สังเกตได้
Boris Power หัวหน้าทีมวิจัยประยุกต์ของ OpenAI ให้มุมมองว่า มนุษย์แทบไม่มีสัญชาตญาณในการทำความเข้าใจตัวเลขระดับนี้ เพราะความแตกต่างระหว่างหลักพันล้านกับรูปแบบตำแหน่งที่เป็นไปได้ของหมากรุก เปรียบเหมือนเศษเสี้ยววินาทีเทียบกับอายุขัยของโลก ส่งผลให้พลังการประมวลผลในปัจจุบันยังไม่สามารถหาทางเดินที่นำไปสู่ผลลัพธ์ที่สมบูรณ์แบบหรือไม่มีวันแพ้ได้ในทุกกรณี
หากย้อนกลับไปเกือบ 30 ปีก่อน ชัยชนะของ Deep Blue จาก IBM เหนือ Garry Kasparov ในปี 1997 เคยถูกมองว่าเป็นจุดเริ่มต้นยุคมืด เมื่อผู้เล่นระดับ Grandmaster หันไปพึ่งพาโปรแกรมคอมพิวเตอร์จนรูปแบบการเล่นเริ่มกลายเป็นหุ่นยนต์และขาดความคิดสร้างสรรค์ เนื่องจากระบบยุคนั้นถูกเทรนด้วยฐานข้อมูลเกมของมนุษย์เป็นหลัก
อย่างไรก็ตาม ความก้าวหน้าของ Deep Learning ในยุคหลังได้เปลี่ยนผ่านแนวคิดดังกล่าวอย่างสิ้นเชิง โมเดลยุคใหม่อย่าง Leela Chess Zero ซึ่งพัฒนาต่อยอดมาจาก AlphaZero ของ Google ใช้วิธีการเรียนรู้ด้วยตนเองตั้งแต่ศูนย์ โดยปราศจากชุดตรรกะหรือประสบการณ์ของมนุษย์เข้ามาแทรกแซง ระบบทำการจำลองการเล่นกับตัวเองมากกว่า 4,000 ล้านกระดาน ส่งผลให้เกิดข้อค้นพบที่น่าสนใจดังนี้
- ชุบชีวิตรูปแบบการเดินที่เคยคิดว่าล้มเหลว: หมากเปิดเกมบางรูปแบบ เช่น Damiano Petrov ที่ตำราหมากรุกระดับโลกเคยระบุว่าเป็นข้อผิดพลาดร้ายแรงและแนะนำให้หลีกเลี่ยง กลับถูก AI หยิบยกขึ้นมาปรับปรุงลำดับการเดินจนกลายเป็นกลยุทธ์ที่ใช้การได้จริง
- ขยายกรอบการเล่นมากกว่าจำกัดทางเลือก: พลังประมวลผลไม่ได้บีบให้เหลือเพียงสูตรสำเร็จเดียว แต่กลับเปิดมุมมองใหม่และพิสูจน์ว่าเส้นทางการเล่นที่ถูกต้องมีมากกว่าที่มนุษย์เคยคาดคิด
แทนที่ AI จะเข้ามาทำลายเสน่ห์ของเกม ปัจจุบันมันกลับกลายเป็นเครื่องมือช่วยขยายขอบเขตจินตนาการของผู้เล่นระดับโลก ขณะเดียวกัน ในมุมมองของผู้พัฒนาระบบอย่าง OpenAI หมากรุกถูกนำมาใช้เป็น Benchmark สำคัญในการทดสอบขีดความสามารถด้านตรรกะและการคิดเชิงเหตุผลของโมเดล เพื่อประเมินว่าระบบสามารถใช้เวลาขบคิดและวางแผนแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนคล้ายคลึงกับกระบวนการทางความคิดของมนุษย์ได้ดีเพียงใด
ที่มา: https://www.wsj.com/tech/ai/chess-artificial-intelligence-ai-e969a830
