Geographic Information System (GIS) คืออะไร ?

Geographic Information System หรือ GIS คือระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ที่มีการจดบันทึกจัดเก็บและตรวจสอบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งของพื้นผิวโลกในที่ต่าง ๆ เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าใจในข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial Data) ที่สนใจได้มากยิ่งขึ้น 

โดย GIS จะหมายความถึงข้อมูลพื้นผิวโลกต่าง ๆ ที่จัดเก็บไว้อยู่บนระบบคอมพิวเตอร์ เพื่อนำมาแสดงผลนำเสนอเป็นลักษณะตำแหน่งในแผนที่หรือพื้นที่ เพื่อนำข้อมูลที่มีมาวิเคราะห์หาเทรนด์ ความเกี่ยวข้อง หรือความสัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ ในเชิงพื้นที่ ซึ่งจะทำให้เห็นภาพรวมและสามารถจำลอง (Simulation) สิ่งที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้สะดวกยิ่งขึ้น

ตัวอย่างข้อมูล GIS เช่น ภาพถ่ายแผนที่ ภาพถ่ายดาวเทียม ฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ ข้อมูลเส้นถนน ข้อมูลจุดอาคาร พื้นที่การเกษตร จุดสถานีรถไฟ ฯลฯ โดยตัวอย่างสกุลไฟล์ GIS เช่น Shapefile, GeoJSON ซึ่งปัจจุบันเทคโนโลยี GIS นั้นสามารถรองรับการทำงานร่วมกับไฟล์ภาพหรือ PDF ได้แล้ว

หนึ่งในจุดเด่นสำคัญของ GIS คือความสามารถในการเชื่อมโยงข้อมูลจากหลายแหล่งให้มาทำงานร่วมกันได้อย่างสะดวก ซึ่งจะทำให้ข้อมูลที่กระจัดกระจายอยู่ตามแหล่งต่าง ๆ สามารถนำมาเชื่อมโยงวิเคราะห์ในพื้นที่เดียวกันได้พร้อมกัน ซึ่งจะให้เห็นภาพรวมสิ่งที่เกิดขึ้นในพื้นที่หรือตำแหน่งนั้น ๆ ได้ดีขึ้น เช่น การวิเคราะห์ภัยพิบัติน้ำท่วมในพื้นที่ประเทศไทยหากปริมาณน้ำทั้งโลกสูงขึ้น หรือหากต้องมีการซ่อมบำรุงปิดระบบจะกระทบพื้นที่บริเวณใดบ้าง เป็นต้น

ปัจจุบัน GIS ได้มีการใช้งานในวงกว้างและเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก ซึ่งเทคโนโลยี GIS สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในทุกธุรกิจและอุตสาหกรรม และมีความสำคัญอย่างยิ่งในการตัดสินใจดำเนินการอะไรบางอย่างในเชิงพื้นที่หรือตำแหน่ง เช่น การวางผังเมือง เส้นถนน การวิเคราะห์ภัยพิบัติ อุทกภัย ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น หรือการบันทึกจุดบริการลูกค้า การทำการตลาดตามพื้นที่ ฯลฯ

ที่มา:

• https://www.esrith.com/en/what-is-gis/
• https://www.esri.com/en-us/what-is-gis/overview
• https://education.nationalgeographic.org/resource/geographic-information-system-gis/
• https://en.wikipedia.org/wiki/Geographic_information_system
• https://www.nstda.or.th/home/knowledge_post/gis/
• https://docs.fileformat.com/gis/