OpenAI พับแผนแยกกิจการเชิงพาณิชย์

Sam Altman ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ OpenAI ได้ประกาศยกเลิกแผนการปรับโครงสร้างองค์กรที่จะทำให้ส่วนไม่แสวงหากำไรและเชิงพาณิชย์ถูกแยกออกจากกัน ในบันทึกถึงพนักงานวันนี้

OpenAI ก่อตั้งขึ้นในปี 2015 ในฐานะห้องปฏิบัติการวิจัยปัญญาประดิษฐ์ที่ไม่แสวงหากำไร สี่ปีต่อมา บริษัทได้ก่อตั้งหน่วยงานเชิงพาณิชย์ขึ้นเพื่อเป็นผู้นำในการพัฒนาและสร้างรายได้จาก AI โดยนักลงทุนที่ร่วมลงทุนในรอบระดมทุนมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ได้รับสิทธิ์ถือหุ้นในหน่วยงานเชิงพาณิชย์ดังกล่าว

เมื่อปีที่แล้ว ผู้พัฒนา ChatGPT ได้เปิดเผยแผนเปลี่ยนโครงสร้างองค์กร โดยมีเป้าหมายที่จะจัดโครงสร้างส่วนเชิงพาณิชย์ใหม่ในรูปแบบของบริษัทเพื่อประโยชน์สาธารณะ (Public Benefit Corporation หรือ PBC) ซึ่งเป็นรูปแบบธุรกิจที่ผสมผสานผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นเข้ากับผลประโยชน์ต่อสาธารณะ นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่า OpenAI วางแผนจะถอดข้อกำหนดที่จำกัดผลตอบแทนของนักลงทุนออกด้วย

ในวันนี้ ผู้พัฒนา AI ได้เปิดเผยแผนปรับโครงสร้างฉบับปรับปรุงใหม่ ซึ่งยังคงรวมทุกขั้นตอนจากแผนเดิมไว้ ยกเว้นจุดเปลี่ยนสำคัญหนึ่งจุด — ตามแผนเดิม PBC ที่ถูกจัดตั้งขึ้นจะไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมขององค์กรแม่ที่ไม่แสวงหากำไร แต่ตามแผนใหม่ องค์กรไม่แสวงหากำไรจะยังคงเป็นผู้ควบคุมอยู่

“เราตัดสินใจให้องค์กรไม่แสวงหากำไรยังคงควบคุม OpenAI หลังจากรับฟังผู้นำพลเมืองและพูดคุยอย่างสร้างสรรค์กับสำนักงานอัยการสูงสุดแห่งรัฐเดลาแวร์และรัฐแคลิฟอร์เนีย” Altman เขียนในบันทึกถึงพนักงานวันนี้ “เราหวังว่าจะได้ดำเนินการหารือต่อไปกับทั้งสองสำนักงาน, Microsoft และคณะกรรมาธิการขององค์กรไม่แสวงหากำไรที่ได้รับการแต่งตั้งใหม่”

เมื่อเดือนที่แล้ว กลุ่มอดีตพนักงานของ OpenAI ได้ยื่นคำร้องต่ออัยการสูงสุดทั้งสองรัฐเพื่อขอให้ยับยั้งแผนการปรับโครงสร้างเดิมของบริษัท ขณะที่ก่อนหน้านั้น Elon Musk ได้ยื่นฟ้อง OpenAI ในรัฐแคลิฟอร์เนียด้วยเป้าหมายเดียวกัน ทั้งนี้ บริษัท xAI ของ Musk เป็นคู่แข่งกับ OpenAI

ยังไม่ชัดเจนว่าแผนการปรับโครงสร้างที่ปรับปรุงใหม่นี้จะส่งผลต่อสถานะทางการเงินของบริษัทอย่างไร เมื่อปีที่แล้ว OpenAI ได้ระดมทุนจำนวน 6.6 พันล้านดอลลาร์ โดยตามรายงานของ Axios นักลงทุนในรอบดังกล่าวสามารถขอเงินคืนได้หากกระบวนการปรับโครงสร้างไม่เสร็จสิ้นภายในสองปี โดยกลุ่มนักลงทุนประกอบด้วย Thrive Capital, Microsoft, Nvidia, SoftBank Group และนักลงทุนชื่อดังรายอื่น ๆ

ไม่กี่เดือนหลังจากการลงทุน SoftBank ได้ประกาศแผนนำการลงทุนรอบใหม่มูลค่า 40 พันล้านดอลลาร์ใน OpenAI โดยบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่จากญี่ปุ่นกล่าวว่าจะลงทุนเป็นสัดส่วนสูงสุดถึงสามในสี่ของจำนวนดังกล่าว ทั้งนี้ตามรายงานของ CNBC ข้อตกลงระบุว่า SoftBank สามารถลดการลงทุนจาก 30 พันล้านดอลลาร์เหลือ 20 พันล้านดอลลาร์ได้ หาก OpenAI ไม่เปลี่ยนโครงสร้างเป็นบริษัทเชิงพาณิชย์อิสระภายในวันที่ 31 ธันวาคม

องค์กรไม่แสวงหากำไรที่เป็นบริษัทแม่ของ OpenAI จะกลายเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ในบริษัทเชิงพาณิชย์หลังปรับโครงสร้างเป็น PBC โดยขณะนี้ OpenAI กำลังจ้างที่ปรึกษาทางการเงินเพื่อประเมินมูลค่าหุ้นขององค์กรไม่แสวงหากำไร

“เมื่อ PBC เติบโตขึ้น ทรัพยากรขององค์กรไม่แสวงหากำไรก็จะเติบโตตามไปด้วย เพื่อให้สามารถดำเนินภารกิจได้มากยิ่งขึ้น” Altman เขียนในบันทึก

การเปลี่ยนทิศทางในครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่ OpenAI กำลังเตรียมเปิดตัว GPT-5 ระบบ AI เรือธงรุ่นถัดไป โดยคุณสมบัติบางส่วนของระบบนี้จะขับเคลื่อนโดย o3 โมเดลการใช้เหตุผลที่เปิดตัวเมื่อเดือนเมษายนและได้สร้างสถิติใหม่ในหลายเกณฑ์วัด ทั้งนี้ OpenAI วางแผนจะผนวกรวม GPT-5 เข้ากับทั้งเวอร์ชันใช้ฟรีและเวอร์ชันเสียเงินของ ChatGPT

ที่มา: https://siliconangle.com/2025/05/05/openai-abandons-plan-spin-off-profit-arm/