Cyber-physical Systems (CPS) คืออะไร ?

การบรรจบกันของโลกแห่ง IT และ OT (Operational Technology) ได้ส่งผลต่อความตระหนักรู้ในมุมมองด้านความมั่นคงปลอดภัย แต่อันที่จริงแล้วนิยามที่รวมองค์กรประกอบหลายอย่างได้ถูกคิดค้นมากว่า 15 ปีแล้ว หรือก็คือ cyber-physical systems (CPS) ทั้งยังเป็นหนึ่งใน Gartner Magic Quadrant อีกด้วย

CPS ถูกนิยามโดยการ์เนอร์ว่าเป็นระบบที่สามารถจัดการ ระบบเซนเซอร์ ส่วนประมวลผล หน่วยควบคุม เครือข่าย และวิเคราะห์เพื่อปฏิสัมพันธ์กับโลกกายภาพได้ จุดประสงค์ก็เพื่อพัฒนาการปฏิบัติการ ความทนทาน สร้างความแข็งแกร่ง และเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับระบบกายภาพที่ควบคุม ด้วยเหตุนี้เอง CPS จึงเหมือนเป็นระบบที่ประกอบไปด้วยองค์ประกอบภายใน เช่น IoT, XIot และซอฟต์แวร์ หรือกล่าวคือเป็นทั้งระบบเชิงกายภาพอย่าง ระบบเซนเซอร์ แขนกล เครื่องจักร รวมถึงซอฟต์แวร์ อัลกอริทึม และข้อมูล ล้วนแล้วแต่อยู่ในนิยามของ CPS

เนื่องด้วยความกว้างของคำนิยามจึงอาจจะทำให้หลายคนนึกไม่ออกว่าในโลกแห่งความเป็นจริง CPS มีความครอบคลุมการใช้งานแบบใดบ้าง ซึ่งโดยกว้างๆแล้ว CPS ก็คือการใช้งาน ดังนี้

  • OT (Operational Technology)
  • Industrial Internet of Things (IIoT) – กลุ่มอุปกรณ์ IoT สำหรับงานภาคอุตสาหกรรม
  • Building Management Systems (BMS) – ระบบควบคุมจัดการภายในอาคาร เช่น ไฟฟ้า ความปลอดภัย ไฟไหม้ HVAC
  • Smart Grids
  • Smart Building
  • Robotics
  • Medical Device – การบริการด้านสุขภาพเริ่มมีการใช้อุปกรณ์ IoT เพื่อมอนิเตอร์คนไข้ และกิจกรรมอื่นๆ
  • Industrial Control Systems (ICS) – ระบบควบคุมในภาคอุตสาหกรรมที่นับรวมทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ เครือข่าย

ด้วยสถานการณ์ของ CPS ที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์เชิงกายภาพและสำคัญ คำถามคือจะมองเห็นอย่างครอบคลุมได้อย่างไร แน่นอนว่าเครื่องมือด้านไอทีไม่สามารถปิดงานนี้ได้ เมื่อนานวันเข้าอุปกรณ์ในระบบที่เติบโตมากขึ้น ข้อมูลที่ไหลเข้ามา ความมั่นคงปลอดภัย และการอัปเดตต่างๆจะเริ่มยากขึ้น แล้วท่านจะจัดการสิ่งเหล่านี้ได้อย่างไร ทั้งยังต้องปฏิบัติอย่างสอดคล้องกับระเบียบข้อบังคับในด้าน ข้อมูล ควาปลอดภัย และกฏหมายทางอุตสาหกรรมอีกด้วย

ความหลายหลายของอุปกรณ์ที่อยู่ในระบบยังนำมาซึ่งโปรโตคอลต่างๆ ยังเป็นอุปสรรคที่ทำให้กำหนดความเป็นมาตรฐานทางการใช้งานได้ยาก จะดูแลอย่างไรให้มีความเสี่ยงต่อการโจมตีทางไซเบอร์น้อยแต่ไม่ปิดกั้นประโยชน์จากเทคโนโลยี ที่สำคัญคือแนวคิดของเครื่องมือป้องกันใน IT ไม่สามารถตอบโจทย์ CPS ได้อย่างเพียงพอ ทั้งๆที่ภัยคุกคามเพิ่มขึ้นทุกวินาทีแต่ระบบ CPS หลายตัวไม่ได้ใส่ใจเรื่องความมั่นคงปลอดภัยเป็นหลัก ผู้ใช้งานจึงต้องแบกรับความเสี่ยงเหล่านี้

ที่มา : https://claroty.com/blog/cyber-physical-systems-security-is-the-new-ot-security และ https://claroty.com/blog/10-examples-of-cyber-physical-systems

About nattakon

จบการศึกษา ปริญญาตรีและโท สาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ KMITL เคยทำงานด้าน Engineer/Presale ดูแลผลิตภัณฑ์ด้าน Network Security และ Public Cloud ในประเทศ ปัจจุบันเป็นนักเขียน Full-time ที่ TechTalkThai

Check Also

CyberGenics ผนึก Ensign InfoSecurity ยกระดับ Cybersecurity ไทย รับมือภัยยุค AI และความเสี่ยง Quantum Safe [PR]

บริษัท ไซเบอร์จีนิคส์ จำกัด (CyberGenics) ผู้นำด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แบบครบวงจรในเครือบริษัท จีเอเบิล จำกัด (มหาชน) (G-ABLE) ประกาศลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับ Ensign InfoSecurity ผู้ให้บริการด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ชั้นนำจากสิงคโปร์ …

Trend Micro เตือนช่องโหว่ Zero-day บน Apex One ถูกใช้โจมตีจริงแล้ว

Trend Micro ออกแพตช์แก้ช่องโหว่ Zero-day CVE-2026-34926 บน Apex One เวอร์ชัน On-premises หลังพบว่าถูกใช้โจมตีจริงแล้ว ขณะที่ CISA สั่งให้หน่วยงานรัฐบาลกลางสหรัฐฯ แพตช์ภายในวันที่ …