TechTalkThai ศูนย์รวมข่าว Enterprise IT ออนไลน์แห่งแรกในประเทศไทย
OpenAI ประกาศเปิดตัวโมเดล AI reasoning แบบ open-weight สองรุ่นคือ gpt-oss-120b และ gpt-oss-20b พร้อมให้ดาวน์โหลดฟรีผ่าน Hugging Face โดยมีความสามารถใกล้เคียงกับโมเดลตระกูล o-series และถือเป็นการเปิด open model ครั้งแรกนับตั้งแต่ GPT-2 เมื่อกว่า 5 ปีที่แล้ว
OpenAI ได้พัฒนาโมเดล reasoning แบบ open-weight ออกมาสองขนาด โดย gpt-oss-120b เป็นโมเดลขนาดใหญ่ที่มีความสามารถสูงและทำงานได้บน Nvidia GPU ตัวเดียว ส่วน gpt-oss-20b เป็นโมเดลขนาดเล็กที่สามารถรันบน laptop ทั่วไปที่มี RAM 16GB โมเดลทั้งสองนี้ยังสามารถส่งคำสั่งที่ซับซ้อนไปยังโมเดล AI บน cloud เพื่อเพิ่มความสามารถในงานที่ต้องการประสิทธิภาพสูงกว่า เช่น การประมวลผลรูปภาพ ซึ่งนักพัฒนาสามารถเชื่อมต่อ open model กับโมเดลปิดที่มีความสามารถมากกว่าได้
การเปิดตัวครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการแข่งขันที่เข้มข้นจากค่าย AI ของจีนอย่าง DeepSeek, Alibaba Qwen และ Moonshot AI ที่พัฒนา open model คุณภาพสูงออกมาแข่งขัน โดย Sam Altman CEO ของ OpenAI กล่าวว่าบริษัทอาจอยู่ผิดฝั่งประวัติศาสตร์ในเรื่องการ open source เทคโนโลยี นอกจากนี้รัฐบาล Trump ยังผลักดันให้นักพัฒนา AI ของสหรัฐฯ open source เทคโนโลยีมากขึ้นเพื่อส่งเสริมการนำ AI ที่สอดคล้องกับค่านิยมอเมริกันไปใช้ทั่วโลก โมเดลใหม่นี้ถูกฝึกด้วยกระบวนการ reinforcement learning (RL) ที่ใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์สูง และใช้สถาปัตยกรรม mixture-of-experts (MoE) ที่ช่วยให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดย gpt-oss-120b มีพารามิเตอร์ทั้งหมด 117 พันล้านตัว แต่ใช้งานเพียง 5.1 พันล้านต่อ token
ด้านประสิทธิภาพ โมเดลทั้งสองทำคะแนนได้ดีบนแพลตฟอร์ม Codeforces ที่ 2622 และ 2516 คะแนนตามลำดับ เอาชนะ DeepSeek R1 แต่ยังด้อยกว่า o3 และ o4-mini ของ OpenAI เอง อย่างไรก็ตาม โมเดลเหล่านี้มีปัญหา hallucination มากกว่าโมเดล reasoning รุ่นล่าสุดอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีอัตรา hallucination 49% และ 53% บนชุดทดสอบ PersonQA ซึ่งสูงกว่า o1 ที่มีเพียง 16% ถึงสามเท่า OpenAI เปิดตัวโมเดลภายใต้ Apache 2.0 license ที่อนุญาตให้องค์กรต่างๆ นำไปใช้เชิงพาณิชย์ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตหรือจ่ายเงิน แต่จะไม่เปิดเผยข้อมูลการฝึกที่ใช้สร้างโมเดล ซึ่งเป็นประเด็นที่ถูกจับตามองท่ามกลางคดีความเรื่องลิขสิทธิ์ที่ OpenAI กำลังเผชิญอยู่
ที่มา: https://techcrunch.com/2025/08/05/openai-launches-two-open-ai-reasoning-models/
