สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ยกระดับโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลระดับประเทศผ่านการเปลี่ยนผ่านอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยจากการเก็บข้อมูลแบบแยกส่วน สู่การบูรณาการข้อมูลข้ามภาคส่วนด้วยแพลตฟอร์มกลาง D2 และ TRAVEL LINK รองรับการวิเคราะห์เชิงลึกและการประยุกต์ใช้ AI ในระดับนโยบายและภาคธุรกิจ

ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ เปิดเผยว่า ปัจจุบัน BDI มีบุคลากรเกือบ 300 คน แบ่งเป็นสายเทคโนโลยี 60% สายธุรกิจ 20% และงานสนับสนุน 20% เพื่อทำหน้าที่เป็นกลไกกลางที่ไม่ได้ส่งมอบแค่โครงสร้างพื้นฐานด้านไอที แต่ครอบคลุมถึงการวางธรรมาภิบาลข้อมูลและการให้บริการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกแก่ภาครัฐและเอกชน
ยิ่งข้อมูลด้านการท่องเที่ยวไม่สามารถแยกขาดจากข้อมูลภาคส่วนอื่นได้ ทั้งข้อมูลสาธารณสุข สิ่งแวดล้อม ฝุ่น PM 2.5 หรือภัยพิบัติ ซึ่งล้วนส่งผลกระทบโดยตรงต่อการตัดสินใจเดินทางของนักท่องเที่ยว จึงเป็นที่มาของ D2 (Data Integration and Intelligence Platform) ซึ่งทำหน้าที่เป็น National Data Backbone เชื่อมโยง High-Value Dataset จากหน่วยงานต่าง ๆ เข้าด้วยกันผ่าน Data Pipeline โดยไม่จำเป็นต้องทำสำเนาฐานข้อมูลจากต้นทาง BDI ออกแบบสถาปัตยกรรมของ D2 ออกเป็น 3 โซนหลัก ได้แก่
- Sectoral Zone: พื้นที่จัดเก็บข้อมูลในรูปแบบ Data Warehouse และ Lakehouse สำหรับกลุ่มอุตสาหกรรมหลัก เช่น TRAVEL LINK, Health Link และข้อมูลสิ่งแวดล้อม รวมถึงการพัฒนา Provincial Data Platform ร่วมกับมหาวิทยาลัยขอนแก่นใน 4 จังหวัดภาคอีสาน และเตรียมขยายสู่ภาคใต้และกรุงเทพฯ ในปีถัดไป
- Central Zone: กลไกส่วนกลางที่ทำหน้าที่สรุปและเชื่อมโยงชุดข้อมูลสำคัญจากแต่ละสาขาและแต่ละพื้นที่เข้าด้วยกัน เพื่อสร้างภาพรวมข้อมูลระดับประเทศ
- Service Zone: พื้นที่ให้บริการข้อมูลสำหรับผู้ใช้งาน โดยภายในปีงบประมาณหน้า BDI จะเปิดให้หน่วยงานรัฐและภาคเอกชนที่ได้รับสิทธิ์สามารถเปิดบัญชีผู้ใช้งานเพื่อเข้าไปบริหารจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลจาก High-Value Dataset ได้ด้วยตนเอง
ปัจจุบันอุปสรรคสำคัญของการเชื่อมโยงข้อมูลในประเทศไทยคือความกังวลด้านความปลอดภัยและข้อกฎหมายของหน่วยงานเจ้าของข้อมูล BDI จึงใช้กลไกตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการเชื่อมโยงข้อมูลผ่านระบบ D2 พร้อมจัดทำข้อตกลงการประมวลผลข้อมูล (Data Processing Agreement: DPA) และผลักดันชุดข้อมูลสำคัญผ่านคณะกรรมการระดับชาติร่วมกับสำนักงาน ก.พ.ร. เพื่อกำหนดเป็นตัวชี้วัดของหน่วยงานรัฐ
“เมื่อข้อมูลไหลเข้ามาในระบบ D2 หน้าที่ของ BDI คือการลดระดับชั้นความลับของข้อมูลส่วนบุคคลให้กลายเป็น Open Data ที่ปลอดภัย เช่น ข้อมูลจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ภาคธุรกิจไม่ได้ต้องการทราบชื่อหรือเลขพาสปอร์ตของนักท่องเที่ยว แต่ต้องการรู้สถิติสัญชาติ ด่านที่เดินทางเข้า และความถี่รายเดือน เพื่อนำไปวางแผนธุรกิจได้อย่างแม่นยำ” ศ. ดร.ธีรณี กล่าว
ขณะเดียวกัน BDI ยังได้เผยแพร่รายงาน White Paper ด้านการใช้ข้อมูลเพื่อการท่องเที่ยว ซึ่งรวบรวมโจทย์ความต้องการจริงจากการลงพื้นที่สำรวจ 26 พื้นที่ และพูดคุยกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชนกว่า 335 แห่ง ใน 22 จังหวัดท่องเที่ยวหลัก จนเกิดกรณีศึกษาที่ข้ามอุตสาหกรรมอย่างชัดเจน เช่น กรมควบคุมโรคใช้ข้อมูลการเดินทางเข้าประเทศบน TRAVEL LINK เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคระบาดตามสัญชาตินักท่องเที่ยวและเตรียมความพร้อมด้านสาธารณสุขในพื้นที่ หรือธุรกิจศูนย์การค้าที่นำข้อมูลสัญชาตินักท่องเที่ยวในภูเก็ตมาใช้วางแผนสต็อกขนาดเสื้อผ้าให้ตรงกับสรีระของกลุ่มลูกค้า
สำหรับแผนพัฒนาแพลตฟอร์ม TRAVEL LINK ในระยะถัดไป BDI มุ่งก้าวข้ามจากการแสดงผล Dashboard แบบเดิม ไปสู่การทำ Predictive Analytics และการสร้างระบบ AI On-Call ที่เปิดให้ผู้บริหารสามารถพิมพ์คำถามผ่านแชตบนสมาร์ทโฟนเพื่อดึงคำตอบจากฐานข้อมูลได้ทันที รวมถึงการผสานข้อมูลเชิงลึกจากภาคเอกชนและหน่วยงานกำกับดูแลเพิ่มเติมได้แก่
- Mobility Data: การดึงข้อมูลการเคลื่อนที่จากผู้ให้บริการเครือข่ายโทรคมนาคม เพื่อวิเคราะห์เส้นทางการเดินทาง (User Journey) ของนักท่องเที่ยวตั้งแต่สนามบินสุวรรณภูมิไปยังเมืองหลักและเมืองรอง
- Aviation & Spending Data: การประสานงานร่วมกับสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) เพื่อเจาะลึกข้อมูลเที่ยวบินในประเทศ รวมถึงการเชื่อมโยงข้อมูลการใช้จ่ายร่วมกับเครือข่ายบัตรเครดิตอย่าง Mastercard และผู้ให้บริการชำระเงินจากจีน
TechTalkThai ศูนย์รวมข่าว Enterprise IT ออนไลน์แห่งแรกในประเทศไทย














